
IELTS Reading’da True/False/Not Given: oddiy strategiya, tuzoqlar va 6 ta mashq
Qisqacha
True/False/Not Given’da har bir gapni matn bilan solishtirasiz. TRUE — matn xuddi shuni aytadi. FALSE — matn teskarisini aytadi. NOT GIVEN — matnda bu haqda gap yo‘q. Ko‘p xatolarni bitta savol hal qiladi: «Bu gapni matndagi jumla bilan rad eta olamanmi?» Ha → FALSE. Yo‘q → NOT GIVEN.
True/False/Not Given (TFNG) deyarli har bir IELTS Reading’da uchraydi va Toshkentdagi talabalarimiz eng ko‘p aynan u haqida so‘rashadi. Muammo kamdan-kam hollarda ingliz tilida bo‘ladi. Muammo — mantiqda: matn jim tursa FALSE belgilashadi yoki hayotda to‘g‘ri ekanini «bilgani» uchun TRUE qo‘yishadi. Quyida kerakli hamma narsa, oxirida esa shu sahifaning o‘zida haqiqiy darajadagi test.
1. Topshiriq qanday ko‘rinadi
- Sizga gaplar ro‘yxati (odatda 4–7 ta) va bitta matn beriladi.
- Har bir gap uchun TRUE, FALSE yoki NOT GIVEN yozasiz. Qog‘ozli imtihonda T, F yoki NG yozish mumkin.
- Gaplar matndagi ma’lumot bilan bir xil tartibda keladi. 3-javob matnda 2-javobdan keyin turadi — bu qidirishni tezlashtiradi.
- Har bir javob faqat matndan olinadi. O‘zingizning bilimingiz hisobga olinmaydi.
2. Uchta javob bitta jadvalda
Kichik matn: «The city library opens at 9 a.m. on weekdays and at 11 a.m. on Saturdays.»
| Javob | Ma’nosi | Gapga misol |
|---|---|---|
| TRUE | Matnda xuddi shu ma’lumot bor (odatda boshqa so‘zlar bilan). | On Mondays the library opens in the morning. |
| FALSE | Matnda boshqa / teskari ma’lumot bor. | The library opens at 10 a.m. on weekdays. |
| NOT GIVEN | Matnda tekshirish uchun ma’lumot yo‘q. | The library is busiest on Saturdays. |
Kutubxonada qachon odam ko‘pligi haqida matnda gap yo‘q — shuning uchun oxirgisi NOT GIVEN, garchi ishonarli eshitilsa ham.
🎧Haqiqiy ballingizni dam olish kunlari tekshiring — CD Mock IELTS: 150 000 so‘m, keyingisi 50 000 arzonroq, 4-si bepul →3. FALSE yoki NOT GIVEN? Asosiy farq
Eng ko‘p ball aynan shu yerda yo‘qotiladi. Shunday eslab qoling:
- FALSE = matn va gap bahslashadi. Jumlani ko‘rsatib: «Yo‘q — bu yerda teskarisi yozilgan», deya olasiz.
- NOT GIVEN = matn jim. Mavzu tilga olinishi mumkin, lekin gapdagi aniq fikr — yo‘q.
- Uzoq qidirib, solishtirish uchun hech narsa topmasangiz — bu NOT GIVEN’ning kuchli belgisi.

4. 5 qadamli usul
- Avval matnni emas, gapni o‘qing. U aynan nimani da’vo qilayotganini tushuning.
- 2 xil so‘zning tagiga chizing: mo‘ljal so‘zlar (ismlar, raqamlar, sanalar, atamalar — matnda odatda o‘zgarmaydi) va muhim aniqlovchilar (only, all, most, always, never, more than, first, increased, caused).
- Mo‘ljal so‘zlarni matndan qidiring. Tartibni eslang: javob oldingisidan keyin keladi.
- 1–3 jumlani diqqat bilan o‘qing va qismma-qism solishtiring: kim? nima? qancha? qachon? nima uchun?
- Qaror qiling va davom eting. Bitta gapga taxminan 1–1,5 daqiqa. Qotib qolsangiz — eng yaxshi variantni belgilab, keyin qayting. Hech qachon bo‘sh qoldirmang.
5. Imtihonchilarning sakkizta tuzog‘i
- Qayta ifodalash. TRUE javoblar deyarli doim boshqa so‘zlar bilan aytiladi: «sole participant» = «only person». Sinonimlarni taniyotgan bo‘ling.
- So‘zlar bir xil — ma’no boshqa. Gap matnni so‘zma-so‘z takrorlasa, ikki marta tekshiring — bitta kichik so‘z o‘zgargan bo‘lishi mumkin.
- Aniqlovchilar: all / most / some, always / often, only. «Most students» ≠ «all students».
- Solishtirishlar: «more effective than», «the first», «the largest». Matnda solishtirish bo‘lmasa, javob odatda NOT GIVEN.
- Sabab va oqibat. Bir jumladagi ikki fakt hali sabab va oqibat degani emas.
- Raqam va sanalar. Aniq raqam, davr va o‘lchov birligini tekshiring.
- Fikr va fakt. «Experts believe» ≠ «it is proven».
- O‘z bilimingiz. Gap hayotda to‘g‘ri bo‘lishi, lekin matnda NOT GIVEN bo‘lishi mumkin.
TRUE/FALSE/NOT GIVEN va YES/NO/NOT GIVEN
Mantiq bir xil, maqsad boshqa. TRUE/FALSE/NOT GIVEN matndagi faktlarni tekshiradi. YES/NO/NOT GIVEN — muallifning fikri yoki da’volarini. Usul bir xil.
6. Hozir mashq qiling: 6 ta savol
Quyidagi matn Band 6.5–7+ darajasida. Taymerni 8 daqiqaga qo‘ying, o‘qing va har bir gap uchun javob tanlang. To‘g‘ri javob va izoh darhol chiqadi. Matn va gaplar haqiqiy imtihondagidek ingliz tilida.
✍️ Mashq: 6 ta savol
Javob berildi: 0 / 6 · ⏱ 8 daqiqa
READING PASSAGE · ~330 WORDS · BAND 6.5–7+
The Curve of Forgetting
A In 1885 the German psychologist Hermann Ebbinghaus published what many regard as the first rigorous experimental study of human memory. Rather than recruiting volunteers, he served as the sole participant in his own experiments – a choice that later critics regarded as a serious weakness, since one person’s memory may not represent anyone else’s. To stop prior knowledge from contaminating his results, he constructed roughly 2,300 ‘nonsense syllables’, such as WID or ZOF, which carried no meaning in German.
B Ebbinghaus memorised lists of these syllables until he could recite them without error, and then tested himself after delays ranging from twenty minutes to thirty-one days. Instead of simply counting how many items he could still recall, he measured how much less time he needed to relearn each list, a technique known as the ‘savings’ method. The pattern that emerged has come to be called the forgetting curve: the sharpest decline took place within the first hour, after which forgetting continued, but at a steadily diminishing rate.
C Ebbinghaus also observed that distributing practice over several days produced more durable learning than the same number of repetitions crammed into a single sitting. Despite its obvious relevance to schools, this ‘spacing effect’ was largely neglected by educators for decades. Interest revived towards the end of the twentieth century, and today the principle underpins many popular vocabulary apps.
D In 2015, researchers at the University of Amsterdam repeated the original experiment, again with a single participant, and obtained a curve strikingly similar to the one published 130 years earlier. Nevertheless, most psychologists caution that the precise rate of forgetting depends heavily on the material: a meaningful story, for instance, fades far more slowly than a list of arbitrary syllables.
TRUE if the statement agrees with the information
FALSE if the statement contradicts the information
NOT GIVEN if there is no information on this
1. Ebbinghaus’s original experiments did not involve any volunteers.
2. Later critics saw the decision to test only one person as a strength of Ebbinghaus’s research.
3. Ebbinghaus chose meaningless material so that what he already knew would not influence his findings.
4. Ebbinghaus himself introduced the term ‘forgetting curve’.
5. Ebbinghaus’s results showed that the rate of forgetting increased as time passed.
6. Vocabulary apps based on the spacing effect are more effective than traditional classroom teaching.
Javoblar kaliti (faqat testdan keyin oching)
1. TRUE · 2. FALSE · 3. TRUE · 4. NOT GIVEN · 5. FALSE · 6. NOT GIVEN
7. Natijangiz nimani bildiradi
- 6/6 — mantiqni tushunasiz. Endi to‘liq matnlarda tezlikni mashq qiling.
- 4–5/6 — odatiy xato: FALSE va NOT GIVEN. Har bir noto‘g‘ri javobni 3-bo‘limdagi savol bilan tekshiring.
- 0–3/6 — ko‘pincha muammo faqat strategiyada emas, so‘z boyligi va qayta ifodalashda. B2–C1 darajadagi o‘qish ustida ishlang.
Haqiqiy IELTS darajangizni bilmoqchimisiz?
Bepul daraja testini topshiring yoki Toshkentdagi IELTS intensiv kursiga yoziling. Imtihon topshirdingizmi? IELTS natijalaringizni shu yerda tekshiring. Dars vaqtlari: jadval.
Ko‘p beriladigan savollar
IELTS’da FALSE va NOT GIVEN o‘rtasida qanday farq bor?
FALSE — matn gapning teskarisini aytadi. NOT GIVEN — matnda gap to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekanini aytish uchun yetarli ma’lumot yo‘q.
True/False/Not Given javoblari tartib bilan keladimi?
Ha. Javoblar matndagi ma’lumot tartibida keladi, bu ularni tezroq topishga yordam beradi.
Javoblar varaqasiga T, F va NG yozsa bo‘ladimi?
Qog‘ozli imtihonda T, F va NG qisqartmalari qabul qilinadi. Kompyuterda esa shunchaki javobni tanlaysiz.
Bitta gapga qancha vaqt sarflash kerak?
Taxminan 1–1,5 daqiqa. Qotib qolsangiz — eng yaxshi variantni tanlang, belgilab qo‘ying va keyin qayting; javobni hech qachon bo‘sh qoldirmang.
O‘z bilimimga tayansam bo‘ladimi?
Yo‘q. Har bir javob faqat matnga asoslanishi kerak. Gap hayotda to‘g‘ri bo‘lishi, lekin baribir NOT GIVEN bo‘lishi mumkin.
Muallif haqida
Eldor Sattorov — Toshkentdagi King’s Academy asoschisi va direktori (2015 yildan), 2010 yildan ingliz tilidan dars beradi va 2 oylik IELTS intensivini o‘zi o‘qitadi. MA in TESL (Webster University), CELTA, Cambridge English Speaking bo‘yicha sobiq imtihonchi, 8.0–8.5 balli 10 dan ortiq IELTS sertifikati egasi.
Manbalar
- IDP IELTS — N is for Not Given (official tips on TRUE/FALSE/NOT GIVEN)
- Ebbinghaus H. (1885/1913), Memory: A Contribution to Experimental Psychology — Classics in the History of Psychology
- Murre J. & Dros J. (2015), Replication and Analysis of Ebbinghaus’ Forgetting Curve, PLOS ONE
Keyingi qadam
Birinchi qadamni qo'ying — bepul yoki 2 daqiqa:
Boshqa maqolalar:
Har kuni kundalik foydali maqolalar - Ingliz tilini onlayn ravishda o'rganing!

IELTS’da «sabablar va yechimlar» inshosi: ikkala savolga javob beradigan 4 abzasli reja
IELTS Task 2 sabablar va yechimlar inshosi: savolni tushunish, 4 abzasli reja, har bir sababga yechim, 10 ta kollokatsiya va Band 7.5+ namuna.

Xorijda grant bilan oʻqish: 6 ta stipendiya uchun qaysi ingliz tili sertifikati kerak
El-yurt umidi, Chevening, GKS, MEXT, Türkiye Bursları, Stipendium Hungaricum: IELTSdan qancha ball kerak va chegarani kim qoʻyadi.

Muvaffaqiyatli talabalarning 10 ta odatlari
Akademik muvaffaqiyat kamdan-kam hollarda tasodifiydir; a'lo o'quvchilar o'xshashlikni ko'rsatishga moyildirlar. Quyidagi ro'yxatda ko'plab akademik muvaffaqiyatli talabalar uchun…

MOCK IELTS topshirishingiz kerak bo’lgan 7 ta sabab
IELTS imtihoniga tayyorgarlik ko'rayotganda, qattiq o'qish, o'tgan savollarni yechib chiqish, shuningdek sinov IELTS (mock ielts) imtihonini topshirish muhimdir. Lekin, Mock IELTS…

IELTS 7.0+ ni mustaqil qanday olish mumkin: real va aniq yoʻl xaritasi
IELTS 7.0 ni oʻqituvchisiz olish mumkinmi? Real yoʻl xaritasi: kundalik odatlar, 12 haftalik reja, bepul manbalar va oxirigacha intizomni qanday saqlash.

Toshkentdagi Vestminster (WIUT) akademik litseyi: qabul imtihoniga charchamasdan qanday tayyorlanish kerak (2027 qo‘llanma)
Toshkentdagi WIUT akademik litseyiga qabul: 2026 o‘rinlari va muddatlari, testlar, sertifikat qoidalari va 9-sinf uchun 6 oylik xotirjam tayyorgarlik rejasi.
So'rov qoldiring
Sinflarga yozilish yoki jamoamizning bir qismi bo'lishni xohlaysizmi?
So'rov yuborildi
Siz bilan ish kuni davomida bog‘lanamiz.