
Oʻzbekistonda CEFR imtihoni (Milliy sertifikat): toʻliq qoʻllanma — format, ball, narx, roʻyxatdan oʻtish va IELTS bilan taqqoslash
Qisqacha
CEFR imtihoni (Milliy sertifikat) — Bilim va malakalarni baholash agentligi oʻtkazadigan davlat chet tili imtihoni. U Listening, Reading, Writing va Speakingni tekshiradi hamda B1, B2 yoki C1 darajasini tasdiqlaydi. Roʻyxatdan oʻtish faqat my.gov.uz orqali, portal orqali toʻlovda yigʻim hozir 594 000 soʻm, sertifikat 2 yil amal qiladi. Oʻzbekiston OTMlariga kirishda B2 va undan yuqori daraja chet tilidan maksimal ball beradi; chet elda oʻqish uchun esa IELTS kerak.
Oʻzbekistonda bitta B2 darajasini 594 000 soʻmga ham, qariyb 2,8 million soʻmga ham tasdiqlash mumkin. Mamlakat ichidagi OTMga kirishda ikkala sertifikat ham chet tilidan bir xil maksimal ball beradi. Shuning uchun «CEFR» haqida savollar tobora koʻpaymoqda: bu qanday imtihon, IELTSdan nimasi bilan farq qiladi va kimga qaysi biri kerak.
Koʻp yillardan beri talabalarni imtihonlarga tayyorlayman, oʻzim ham IELTS Speaking imtihonchisi boʻlib ishlaganman. Bu qoʻllanmada roʻyxatdan oʻtishdan oldin bilish kerak boʻlgan hamma narsani jamladim: faqat rasmiy hujjatlardan tekshirilgan faktlar va ortiqcha gapsiz amaliy maslahatlar.
CEFR imtihoni nima
Uni turlicha atashadi: «CEFR», «Milliy sertifikat», «multilevel». Rasman bu Bilim va malakalarni baholash agentligi (sobiq DTM) oʻtkazadigan chet tilini bilish darajasini aniqlash imtihoni. Natijada siz milliy sertifikat olasiz.
CEFR — tilni bilishning A1 (boshlangʻich) dan C2 (deyarli ona tilidek) gacha boʻlgan umumyevropa shkalasi. Imtihon oltita darajadan uchtasini tasdiqlaydi:
- B1 — tanish mavzularda bemalol muloqot qilasiz, oddiy matnlarning asosiy mazmunini tushunasiz;
- B2 — koʻp mavzularda erkin gaplashasiz, maqolalar oʻqiysiz, izchil matn yozasiz;
- C1 — tilni oʻqish va ish uchun moslashuvchan va aniq ishlatasiz.
Imtihon ingliz tili va boshqa bir qator tillar — nemis, fransuz, turk, arab va boshqalar boʻyicha oʻtkaziladi. Qoidalarda yosh cheklovi yoʻq.
U kimga va nima uchun kerak
Abituriyentlarga
Bakalavriatga qabul qoidalariga koʻra, B2 va undan yuqori darajadagi sertifikat kirish testida chet tilidan maksimal ball beradi, B1 esa maksimal ballning 75 foizini. Agar chet tili sizda birinchi fan boʻlsa, kirish uchun kamida B1 darajadagi sertifikat kerak (Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori, 12-band). Oddiy qilib aytganda, yaxshi sertifikat sizni til blokidan ozod qiladi va boshqa fanlarga tayyorlanishga vaqt beradi.
Oʻqituvchilarga
B2 va C1 sertifikatlari oʻqituvchilarga ish haqiga ustama olish huquqini beradi. Umumtaʼlim maktablariga yangi ingliz tili oʻqituvchilari kamida B2 daraja bilan qabul qilinadi, C1 darajali oʻqituvchilar esa majburiy attestatsiyada maksimal ball oladi (Tan olingan sertifikatlar roʻyxati, 3515-son). Ustamaning aniq miqdori lavozimga bogʻliq, uni oʻz muassasangizda aniqlashtirgan maʼqul.
Magistrlar, kollej talabalari va ish izlayotganlarga
Magistratura va kollejlar uchun B1, B2 va C1 darajalari tan olinadi. Oʻzbekistondagi koʻp ish beruvchilar ham darajaning tushunarli tasdigʻi sifatida sertifikat soʻraydi.
🎧Haqiqiy ballingizni dam olish kunlari tekshiring — CD Mock IELTS: 150 000 so‘m, keyingisi 50 000 arzonroq, 4-si bepul →Imtihon qanday tuzilgan
Imtihon toʻrt qismdan iborat: Listening (tinglab tushunish), Reading (oʻqish), Writing (yozma ish) va Speaking (gapirish). U qogʻozda yoki kompyuterda oʻtkazilishi mumkin (Maʼmuriy reglament, 73-son qaror).
- Listening va Reading — variantli va qisqa javobli topshiriqlar. Agentlik maʼlumotiga koʻra, C1 uchun odatda boʻlimda taxminan 28–35 ta, B2 uchun 18–27 ta, B1 uchun 10–17 ta toʻgʻri javob kerak.
- Writing — ikki topshiriq. Birinchisi, qisqasi, boʻlim ballining taxminan uchdan birini, ikkinchisi, kengrogʻi, uchdan ikkisini beradi.
- Speaking — imtihonchi bilan suhbat, uch turdagi topshiriq.
Aniq vaqt va topshiriq namunalarini Agentlik eʼlon qiladi, ularni imtihondan oldin albatta koʻrib chiqing.
Ballar qanday hisoblanadi
Toʻrt qismning har biri 75 ballgacha boʻlgan shkalada baholanadi. Yakuniy ball — toʻrt qismning oʻrtachasi. Daraja quyidagicha aniqlanadi (uzbmb.uz, baholash tizimi):
- 65–75 — C1;
- 51–64 — B2;
- 38–50 — B1;
- 0–37 — B1 dan past.
Eʼtibor bering: bu oʻrtacha ball. Kuchli Reading zaif Writingni «tortib chiqishi» mumkin, lekin aksincha ham — bitta qismdagi muvaffaqiyatsizlik butun natijani pastga tortadi.

Narxi qancha
Reglamentga koʻra sertifikat uchun yigʻim — bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 1,5 baravari. my.gov.uz portali orqali toʻlanganda shu summaning 90 foizi olinadi. Hozir bu 594 000 soʻm. Ijtimoiy himoya yagona reyestriga kiritilganlar hamda I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar uchun 50 foiz chegirma bor. BHM oʻzgarsa, summa ham oʻzgaradi — aniq raqam roʻyxatdan oʻtishda doim koʻrinadi.
Qanday roʻyxatdan oʻtish kerak
- my.gov.uz saytiga kiring va OneID orqali avtorizatsiyadan oʻting.
- Chet tilini bilish darajasini aniqlash xizmatini toping va arizani toʻldiring: til, hudud, sana.
- Yigʻimni belgilangan muddatda toʻlang. Toʻlovsiz joy band qilinmaydi.
- Imtihondan uch kun oldin manzil va aniq vaqt koʻrsatilgan xabarnoma keladi.
- Imtihon kuni pasport yoki ID-kartani olib boring.
Muhim tafsilotlar: roʻyxatdan oʻtish imtihondan kamida 12 kun oldin yopiladi, har bir hududda joylar cheklangan, shuning uchun yozilish muddatidan oldin tugashi mumkin. Bir oyda faqat bitta chet tilidan imtihon topshirish mumkin.
Imtihon sanalari
Imtihon yiliga bir necha marta oʻtkaziladi, har yarim yillik jadvalni Agentlik eʼlon qiladi. 2026-yildagi eng yaqin bosqich — 12–14-dekabr: roʻyxatdan oʻtish 13–27-noyabr, toʻlov 28-noyabrgacha. Sanalar oʻzgarishi mumkin, shuning uchun yozilishdan oldin ularni my.gov.uz da yoki Agentlikning 1195 ishonch telefoni orqali tekshiring.
Natijalar, sertifikat va apellyatsiya
- Natijalar imtihondan keyin bir hafta ichida eʼlon qilinadi.
- Sertifikat elektron, QR-kodli. U my.gov.uz dagi shaxsiy kabinetga keladi va 2 yil amal qiladi.
- Apellyatsiya imtihondan keyin uch ish kuni ichida portal orqali beriladi; komissiya uni ikki haftagacha koʻrib chiqadi.
- Pulni qaytarish faqat uzrli sabab bilan kelmagan va imtihondan keyin uch kundan kechiktirmay ariza bergan boʻlsangiz mumkin. Kechikish yoki sababsiz kelmaslik — qaytarilmaydi.
CEFR yoki IELTS: qaysi birini tanlash kerak
Ikkala imtihon ham toʻrt koʻnikmani tekshiradi, lekin turli vazifalarni hal qiladi.
- Qayerda tan olinadi. CEFR sertifikati — Oʻzbekiston uchun: OTMlar, maktablar, ish beruvchilar. IELTSni butun dunyodagi minglab universitetlar va tashkilotlar tan oladi.
- Narx. CEFR — 594 000 soʻm. British Council Uzbekistan’da kompyuterdagi IELTS — 2 798 000 soʻm (British Council).
- Shkala. CEFR B1, B2 yoki C1 ni koʻrsatadi. IELTS 0 dan 9 gacha ball beradi. Rasmiy roʻyxatga koʻra B1 IELTS 4.0–5.0 ga, B2 — 5.5–6.5 ga, C1 — 7.0–8.0 ga mos keladi.
- Muddat. CEFR sertifikati 2 yil amal qiladi. IELTS natijasini ham tashkilotlar odatda ikki yil davomida qabul qiladi.
- Tezlik. CEFR — bir haftagacha. Kompyuterdagi IELTS — odatda 1–2 kun.
Maslahatim oddiy. Agar Oʻzbekiston OTMga kirsangiz yoki oʻqituvchi ustamasi kerak boʻlsa, CEFR arzonroq va vazifani toʻliq hal qiladi. Agar chet elda oʻqish yoki ishlashni rejalashtirsangiz, darhol IELTSga tayyorlaning: u Oʻzbekistonda ham hisobga olinadi, CEFRni esa xorijda qabul qilishmaydi. IELTS topshirgan boʻlsangiz, ballaringizni «IELTS natijalarini tekshirish» sahifasida koʻrishingiz mumkin, har bir qism qanday baholanishini esa «IELTS qanday baholanadi» maqolamizda tushuntirganmiz.
Qanday tayyorlanish kerak: imtihonchidan uchta maslahat
8–12 haftalik batafsil reja Milliy sertifikatga tayyorgarlik haqidagi maqolamizda bor. Bu yerda — eng koʻp ball yoʻqotiladigan uchta narsa.
- Writingni tashlab qoʻymang. Ikkinchi topshiriq boʻlim ballining uchdan ikkisini beradi. Haftasiga bitta kengaytirilgan insho yozing va xatolaringizni albatta tahlil qildiring.
- Har kuni ovoz chiqarib gapiring. Istalgan mavzuda ikki daqiqa, telefonga yozib oling. Speakingda ball soʻzlar uchun emas, pauzalar va qisqa javoblar uchun yoʻqotiladi.
- Formatda mashq qiling. Topshiriqlarni vaqtga qarab bajaring: tilni bilish va imtihonni topshira olish — ikki xil koʻnikma.
Roʻyxatdan oʻtishdan oldin darajangizni bilib oling
Bepul daraja testidan oʻting — hozirning oʻzida nimaga umid qilishingiz mumkinligi aniq boʻladi. Tayyorlov guruhlari — jadvalda, narxlar — «Narxlar» sahifasida. IELTS 7.0+ kerak boʻlsa, IELTS intensiv kursini koʻring.
Koʻp beriladigan savollar
CEFR imtihoni va Milliy sertifikat — bir narsami?
Ha. Shunday qilib Bilim va malakalarni baholash agentligi beradigan chet tili boʻyicha milliy sertifikatni atashadi. «Multilevel» — shu imtihonning yana bir norasmiy nomi.
C2 olish mumkinmi?
Yoʻq. Imtihon faqat B1, B2 va C1 darajalarini tasdiqlaydi. Yuqoriroq daraja kerak boʻlsa, IELTS kabi xalqaro imtihonlar mos keladi.
38 balldan kam olsam nima boʻladi?
B1 darajasi tasdiqlanmaydi. Qaytadan roʻyxatdan oʻtib, keyingi imtihon uchun toʻlash mumkin, lekin bitta til boʻyicha — oyiga bir martadan koʻp emas.
CEFR sertifikati chet elda qabul qilinadimi?
Odatda yoʻq. Bu milliy sertifikat, u Oʻzbekiston ichidagi oʻqish, ish va imtiyozlar uchun kerak. Xorijiy universitetlar uchun IELTS yoki boshqa xalqaro imtihonga tayyorlaning.
Qabul uchun CEFR oʻrniga IELTS boʻladimi?
Ha. IELTS tan olingan sertifikatlar rasmiy roʻyxatiga kiradi, masalan, IELTS 5.5–6.5 B2 darajasiga mos keladi. Asosiysi — sertifikat amal qilayotgan va uyda onlayn emas, rasmiy markazda olingan boʻlishi kerak.
Sertifikatning haqiqiyligini qanday tekshirish mumkin?
Sertifikat elektron, QR-kodli. Uni my.gov.uz dagi tegishli xizmat orqali tekshirish mumkin.
Manbalar: Lex.uz — Chet tilini bilish darajasini aniqlash maʼmuriy reglamenti (73-son qaror) · uzbmb.uz — Koʻp darajali test baholash tizimi · Lex.uz — Milliy va xalqaro sertifikatlar roʻyxati (3515-son) · Lex.uz — Bakalavriatga qabul nizomi (578-son qaror) · British Council Uzbekistan — IELTS fees · IELTS.org — Verifying IELTS results
Keyingi qadam
Birinchi qadamni qo'ying — bepul yoki 2 daqiqa:
Boshqa maqolalar:
Har kuni kundalik foydali maqolalar - Ingliz tilini onlayn ravishda o'rganing!

King’s Academy va XMT: Buyuk Britaniyaga mavsumiy ishga ketayotgan oʻzbekistonliklar uchun ingliz tili, 240 ta video dars va migrantlar uchun moliyaviy savodxonlik
King’s Academy 5 oy davomida Buyuk Britaniyaga mavsumiy ishga tayyorlanayotgan 120 dan ortiq oʻzbekistonlik migrantga ingliz tilini oʻrgatdi. Loyiha Xalqaro migratsiya tashkiloti…

1-sinfga qabul 2027: Toshkentda my.gov.uz orqali ariza topshirish
1-sinfga qabul 2027, Toshkent: yosh qoidasi, muddatlar, hujjatlar, mikrohudud va my.gov.uz orqali ariza topshirish qadamma-qadam. Yosh kalkulyatori bilan.

IELTS Listening dan 9.0 ball olish sirlari!
IELTS Listening testida yuqori ball olish uchun siz ingliz tilini tinglash ko'nikmalaringizni turli yo'llar bilan rivojlantirishingiz kerak. Uyda faqat IELTS imtihonida o‘qiyotgan…

Kuchli rezyume (CV) qanday yoziladi: ish beruvchi nimaga qaraydi, rad etiladigan 7 ta rezyume va bepul CV konstruktor
Oʻzbekistonda kuchli rezyume (CV) qanday yoziladi: ish beruvchi nimaga qaraydi, 7 ta xato misollar bilan, AI uchun tayyor promptlar va bepul CV konstruktor.

SQB bank xodimlari uchun korporativ ingliz tili: King’s Academy ESP dasturi bank va moliya sohasiga moslashgan
King’s Academy SQB bank xodimlari uchun maxsus ESP (English for Specific Purposes) dasturini taklif etadi — bank va moliya sohasiga moslashtirilgan korporativ ingliz tili kursi.…

IELTS’ga oflayn yoki onlayn tayyorlanish: nega jonli dars hali ham yutadi
IELTS’ga oflayn yoki onlayn tayyorgarlik | King’s Academy IELTS kurslari Toshkent, IELTS onlayn yoki oflayn, CD IELTS tayyorgarlik, mock IELTS Toshkent, British Council hamkori…
So'rov qoldiring
Sinflarga yozilish yoki jamoamizning bir qismi bo'lishni xohlaysizmi?
So'rov yuborildi
Siz bilan ish kuni davomida bog‘lanamiz.